4 món ăn dân dã gợi nhắc hương vị cố đô Huế

Bánh phất được làm từ bột gạo, có nét gần với bánh ướt nhưng mang cách chế biến và hương vị riêng. Tên bánh bắt nguồn từ thao tác gập hoặc lật thật nhanh khi làm, được người Huế gọi là “phất” hay hất bánh. Phiên bản mặn có rau củ thái hạt lựu xào cùng thịt luộc và chả, ăn với rau sống cùng nước mắm chanh, tỏi, ớt.

Bánh còn có phiên bản ngọt, được tráng từ bột lọc và dùng với khoai lang, khoai tía, đậu xanh hoặc bí đỏ tùy người làm. Món này từng là món tráng miệng cung đình trong dịp Tết, về sau chủ yếu còn được gìn giữ tại một số vùng quê Huế. Hiện bánh phất được nhắc đến tại quán Bà Toàn ở Vỹ Dạ.

Bún giấm nuốc là món ăn dân dã khó tìm ngoài Huế. Nuốc sống ở vùng nước lợ, thường xuất hiện thành từng mảng vào mùa hè, có độ dai giòn và vị ngọt thanh. Sau khi thu hoạch, nuốc được ngâm trong nước lạnh với lá ổi vò nát, rồi vớt ra, để ráo và vắt khô trước khi ăn.

Một tô bún gồm bún tươi, chả cá, tôm, bánh tráng và nuốc chân, dùng cùng bắp chuối sứ thái mỏng, kinh giới, giá, rau thơm và ớt. Phần sốt được nấu từ tôm, thịt ba chỉ, ớt bột và cà chua bi. Món nên dùng khi còn âm ấm để cảm nhận mùi rau, vị sốt đậm đà, nuốc dai giòn và bánh tráng giòn tan. Nguồn ghi nhận một quán bán món này dưới chân cầu Gia Hội và khuyên thực khách đến sớm.

Bánh đúc mật được làm từ bột gạo và lá bồng bồng, thường xuất hiện vào dịp Tết. Bánh có màu xanh, được cắt thành những miếng vuông rồi gói trong lá chuối tươi, mang dáng vẻ mộc mạc của một thức quà địa phương.

Khi ăn, người Huế dùng dao tre quết mật mía vàng óng lên bề mặt bánh. Sự kết hợp giữa miếng bánh và lớp mật tạo nên cách thưởng thức đặc trưng. Có thể tìm bánh tại các chợ dân sinh như An Cự, Bến Ngự hoặc căn nhà số 214 đường Phan Châu Trinh.

Khác bánh bột lọc Huế có phần nhân tôm thịt đầy đặn, bánh bột lọc chiên được nặn thành viên tròn với một con tôm nhỏ ở giữa. Trước khi chiên, bánh được đảo qua nước sôi rồi trộn với một ít dầu ăn để hạn chế nổ và bung nhân. Khi chín, lớp vỏ phồng xù, chuyển sang màu trắng đục hơi ngả vàng.

Bánh vừa chiên có độ nóng, giòn và dai, bên trong là vị ngọt đậm đà của tôm. Món thường được chấm với nước chấm pha cay và thích hợp để nhâm nhi vào bữa xế hoặc những ngày trời se lạnh. Trứng cút hay tré cũng có thể dùng kèm để cân bằng cảm giác nhiều dầu.