Khám phá 12 món ngon mang dấu ấn ẩm thực Ninh Bình

Cơm cháy Ninh Bình được làm từ hai loại gạo, gồm một loại dẻo và một loại khô. Cơm sau khi nấu thành lớp được phơi qua nhiều nắng, rồi chiên cho phồng giòn và dậy mùi thơm.

Khi ăn, cơm cháy có thể dùng cùng ruốc, hành phi hoặc kết hợp thịt dê, tim cật và nước sốt đậm vị. Món này được bán tại nhiều chợ và điểm du lịch, khá thuận tiện để mua về làm quà.

Thịt dê núi Ninh Bình nổi bật với độ săn chắc, thơm và ít mỡ. Theo mô tả địa phương, dê được thả tự nhiên trên các sườn núi đá, ăn cỏ cùng lá cây rừng.

Thực khách có thể chọn dê nướng, dê hấp, dê tái chanh, dê xào lăn, dê tương gừng hoặc nem dê. Cơm cháy sốt dê là cách kết hợp hai đặc sản quen thuộc. Hoa Lư được nhắc đến như khu vực tập trung nhiều món dê núi, với các tên quán xuất hiện trong nguồn gồm Ba Cửa, Cường Dê và Chính Thư.

Miến lươn hấp dẫn bởi sợi miến trong, mềm vừa phải và nước dùng thanh ngọt được ninh từ xương lươn cùng xương ống. Lươn có thân nhỏ nhưng chắc thịt, thơm, có thể xào săn hoặc chiên giòn trước khi cho vào bát.

Hoa chuối thái sợi bổ sung độ giòn và làm hương vị trở nên gần gũi hơn. Miến lươn Dũng Thanh là tên được nhắc đến trong hồ sơ nguồn, với mức giá khoảng 120.000 đồng cho một phần.

Ốc núi sống trong các khe đá vôi ở vùng Tam Điệp và thường chỉ xuất hiện từ tháng 4 đến tháng 8. Ngoài khoảng thời gian này, ốc ẩn sâu trong hang nên việc tìm và thu hoạch không dễ dàng.

Thịt ốc có độ giòn dai, vị ngọt tự nhiên và phảng phất mùi thuốc nam do ăn rễ cùng lá cây rừng. Cách chế biến đơn giản là hấp gừng, ngoài ra còn có gỏi ốc, ốc xào me và ốc hấp sả.

Gỏi cá nhệch là món ăn gắn với vùng Kim Sơn. Cá nhệch có hình dáng giống lươn nhưng thân lớn hơn, được sơ chế kỹ để giảm mùi tanh mà vẫn giữ độ ngọt tự nhiên của thịt cá.

Phần chẻo pha từ sả, ớt và tiêu tạo vị cay ấm, dùng kèm cá cùng phần nếp mới. Do việc đánh bắt không dễ, cá nhệch tươi có mức giá khoảng 500.000 đến 600.000 đồng mỗi kg.

Nem chua Yên Mạc bắt nguồn từ một phiên bản nem cung đình Huế, sau đó được người dân địa phương biến tấu theo hương vị riêng. Thành phần gồm thịt mông heo thái mỏng, bì luộc, muối và mì chính, bên ngoài gói bằng lá ổi cùng lá chuối.

Nem thường được ăn kèm lá mơ, lá đinh lăng hoặc lá sung để tăng hương thơm. Mức giá khoảng 50.000 đến 100.000 đồng một phần cũng giúp món này phù hợp để mua về làm quà.

Mắm tép Gia Viễn được làm từ những con tép tươi nhỏ trộn với muối, sau đó ủ trong điều kiện nhiệt độ ổn định. Mùa đông được xem là thời điểm thuận lợi cho quá trình làm mắm.

Thành phẩm có màu đỏ, hương thơm rõ và có thể dùng cùng thịt luộc, rau luộc hoặc cơm nóng. Mỗi hũ có giá khoảng 150.000 đến 250.000 đồng, thích hợp làm món quà mang hương vị địa phương.

Bánh trôi Ninh Bình vẫn sử dụng bột gạo quen thuộc nhưng tạo điểm khác biệt bằng hương lá cúc mốc và hoa bưởi. Bên trong là nhân đường mật, thêm đậu phộng để tạo vị bùi.

Vị ngọt thanh và kết cấu nhẹ nhàng khiến món bánh này phù hợp với người không chuộng món quá đậm. Một phần có giá khoảng 25.000 đến 50.000 đồng.

Rượu cần Nho Quan không trải qua công đoạn chưng bằng lửa. Gạo, khoai và những nguyên liệu giàu tinh bột được phối cùng men làm từ vỏ cây mun, giềng, gừng và lá ổi giã nhỏ, tạo vị cay nhẹ mà không quá gắt.

Khi thưởng thức, người địa phương thêm một ít nước sôi để nguội vào vò rồi dùng thân trúc rỗng để hút rượu. Cách uống trực tiếp từ vò là nét đặc trưng của loại rượu này.

Dứa Đồng Giao được xếp trong nhóm 50 loại quả ngon trong nước và có hai giống chính là Cayen cùng Queen. Cayen mang màu vàng tươi, nhiều nước và ngọt đậm, còn Queen có quả nhỏ hơn, màu vàng rơm và vị ngọt thanh.

Khoảng tháng 3 hoặc tháng 7 là mùa thu hoạch rộ được gợi ý nếu muốn hái dứa và chụp ảnh giữa vườn. Du khách được lưu ý không nên ăn quá nhiều trong một lần, đồng thời tránh dứa xanh và phần lõi do chứa nhiều bromelain.

Bún mọc Kim Sơn có nước dùng trong, được ninh nhiều giờ để lấy vị ngọt thanh và hạn chế váng mỡ. Mắm cá cùng mắm tôm Kim Sơn được dùng để tạo nên hương vị riêng cho nước dùng.

Sợi bún làm thủ công có màu trắng, nhỏ, mềm nhưng không nhão. Viên mọc kết hợp thịt xay, nấm hương, mộc nhĩ và gia vị truyền thống. Một tô có giá khoảng 20.000 đến 30.000 đồng, phù hợp cho bữa sáng.

Xôi trứng kiến là món theo mùa của Nho Quan, thường chỉ có một lần trong năm vào khoảng tháng Hai Âm lịch. Trứng kiến nâu lấy từ các hốc đá vôi được xào với hành phi, mỡ lợn, muối và tiêu, sau đó rắc lên xôi nếp nóng gói lá chuối.

Món xôi có vị béo của trứng kiến, độ dẻo của nếp và gắn với văn hóa người Mường. Khu vực xã Ngọc Lương, Nho Quan được nhắc đến như nơi tìm món ăn này. Người dị ứng với nhộng hoặc ong nên cân nhắc trước khi thử.