Mắm tép Gia Viễn và nét ẩm thực dân dã của Ninh Bình

Mắm tép Gia Viễn ra đời từ đời sống thuần nông tại vùng đất thường xuyên ngập nước. Do mùa tép khá ngắn, người dân nghĩ cách làm sạch rồi ngâm ủ tép để dùng quanh năm. Theo thời gian, mỗi gia đình phát triển một công thức riêng, tạo nên món ăn đậm đà gắn với ký ức và nếp sinh hoạt của nhiều thế hệ.

Mắm có thể dùng để nêm món ăn, hấp cùng cơm hoặc chưng với hành khô, tỏi phi và một ít lá gừng rồi ăn kèm cơm trắng. Quy trình thường gồm sơ chế tép, rang thính và ủ mắm. Trong đó, thính cần được rang trên lửa nhỏ hoặc than hồng, đảo đều đến khi gạo chuyển vàng để giữ mùi thơm và tránh vị đắng.

Chợ Điểm là nơi du khách có thể tìm mắm tép cùng nhiều món ngon khác của Ninh Bình. Chợ họp phiên vào ngày 2 và ngày 8 hằng tháng, với nhiều mặt hàng được bày bán trong không khí mua sắm nhộn nhịp.

Mắm tép thường được bán tại các sạp đồ khô, bên cạnh cá khô, mực khô và nhiều loại thủy hải sản khác. Người mua có thể trao đổi trực tiếp với người bán để tìm hiểu thêm về từng loại mắm và lựa chọn đặc sản phù hợp mang về.

Sạp của bà Hào được nhắc đến như một nơi bán mắm tép tại Gia Viễn. Bà đã làm nghề ủ và bán mắm hơn nửa đời người, tự chuẩn bị mắm để bán quanh năm, chủ yếu phục vụ khách quen và những đơn đặt mua làm quà.

Khi trò chuyện với bà Hào, du khách còn có thể nghe chia sẻ về kinh nghiệm chọn tép và cách nhận biết nguyên liệu phù hợp để muối mắm. Những câu chuyện về nghề truyền thống giúp việc tìm hiểu món ăn này trở nên gần gũi hơn.