Sáu hương vị đặc trưng trong ẩm thực Đồng Văn

Bánh tam giác mạch là thức quà vặt thường xuất hiện tại các phiên chợ vùng cao. Bánh có vị béo bùi, hương thơm nhẹ và phần ruột mềm dẻo. Khi được nướng sơ trên bếp than, mặt bánh chuyển sang màu vàng và có độ giòn hấp dẫn.

Để làm bánh, hạt tam giác mạch được phơi khô, xay rồi sàng lấy phần bột mịn. Bột được trộn với nước, nhào đến khi dẻo quánh, rót vào khuôn và hấp chín. Đây là món ăn có thể dùng vào đầu ngày hoặc thưởng thức như một món quà vặt trong lúc dạo chợ phiên.

Phở Tráng Kìm nổi bật với bánh phở được làm thủ công. Sau khi tráng, các tấm bánh được trải trên những thanh gỗ cao để phơi và chỉ được lấy xuống cắt thành sợi mỏng khi có người gọi món.

Nước dùng của món phở này được ninh từ xương gà thay vì xương bò. Xương được lọc kỹ thịt rồi nấu cùng nghệ tươi và hành tây trong nhiều giờ, đồng thời liên tục vớt bọt để giữ độ trong. Nước dùng có vị thanh ngọt, kết hợp với sợi bánh phở tạo nên nét riêng của món ăn.

Thắng cố gắn với đời sống ẩm thực của người H’Mông và là món quen thuộc khi nhắc đến Đồng Văn. Trước đây, món ăn chủ yếu sử dụng thịt ngựa cùng nội tạng; về sau, một số người bán kết hợp thêm thịt trâu hoặc thịt bò để thực khách dễ thưởng thức hơn.

Xương, thịt vụn, tim, gan, phèo và phổi được làm sạch, ướp với gia vị cùng thảo quả rồi xào săn trước khi thêm nước và ninh nhừ. Bát thắng cố có hương thơm của thảo quả, hoa hồi, quế và táo; khi phục vụ còn có thể được thêm tiết ngựa đã luộc chín.

Bánh cuốn chan khác với bánh cuốn ăn cùng nước mắm pha ngọt thường thấy. Tại vùng cao Đông Bắc, bánh được dùng với nước ninh từ xương lợn, bên trên có hành lá và rau thơm thái nhỏ. Nhân bánh gồm thịt xay, mộc nhĩ và có thể thêm trứng gà nếu người ăn lựa chọn.

Khi thưởng thức, bánh được thả vào chén nước dùng hoặc cắt đôi rồi cho trực tiếp vào bát. Một số phần ăn còn có thêm một hoặc hai miếng chả. Vị béo của bánh và nhân hòa cùng nước dùng thanh ngọt, mùi rau thơm và chút cay của ớt, đặc biệt phù hợp với buổi sáng se lạnh ở khu phố cổ Đồng Văn.

Mèn mén được làm từ bột ngô tẻ và hấp chín. Món ăn có màu vàng, thoảng hương ngô đồ kỹ, khi nếm cảm nhận được vị béo bùi và ngọt nhẹ đặc trưng của nguyên liệu.

Người dân vùng cao thường dùng mèn mén cùng canh bí đỏ hoặc canh su su để món ăn thêm hài hòa. Mèn mén cũng có thể được thưởng thức riêng như một món quà giản dị trong hành trình tìm hiểu ẩm thực Đồng Văn.

Thắng dền là món ăn ấm nóng được yêu thích vào những ngày chớm đông, đặc biệt tại khu vực phố cổ Đồng Văn. Hình dáng món ăn có nét tương đồng với chè trôi nước nhưng nguyên liệu và cách kết hợp hương vị tạo nên sự khác biệt.

Bột làm thắng dền sử dụng nếp Yên Minh, được nặn thành những viên tròn, có thể để nguyên hoặc thêm nhân đậu xanh rồi đem luộc chín. Khi dùng, bánh được chan nước đường hoa mai, thêm gừng, đậu phộng rang và một chút mè để tăng hương thơm.